Viessmann Vitotrans 353 Handleiding

18■ Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater voor turnzalen 19■ Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater in combinatiemet afstandsverwarmingen. 204. 2 Dimensionering volgens het piekdebiet in overeenstemming met DIN 1988-300. 21■ Vaststellen van de warmwaterbehoefte. 21■ Bepaling van het vereiste buffervolume. 224. 3 Dimensionering conform continuvermogen. 22■ Bepaling van de benodigde warmwaterboilers, voorbeeld 1 (met constante aan-voertemperaturen). 22■ Bepaling van de benodigde warmwaterboilers, voorbeeld 2 (met constant tempe-ratuurverschil van de warmtegenerator). 235. Boilerlaadsystemen — Vitocell100-L met Vitotrans 2225. 1 Toepassingen en voordelen. 255. 2 Functiebeschrijving van het boilerlaadsysteem. 25■ Werking met glijdende aanvoertemperatuur. 25■ Werking met constante aanvoertemperatuur.

26■ Werking met warmtepomp in combinatie met een laaddoorn voor de tapwaterop-warming. 275. 3 Algemene formules voor de berekening van het boilerlaadsysteem. 285. 4 Rekenvoorbeeld. 28■ Berekening van de boilergrootte volgens het watervolume. 29■ Berekening van de boilergrootte volgens het watervolume. 29Inhoudsopgave2VIESMANN Tapwateropwarming5418 440 B/fl.

1. 1 GrondslagenAlgemeenVoor de dimensionering van tapwateropwarmingsinstallaties moetmet twee belangrijke beginselen rekening worden gehouden: Omhygiënische redenen, moet het volume van de tapwateropwarmings-installatie zo klein mogelijk worden gedimensioneerd. Om comfortre-denen moet het echter zo groot als vereist zijn. Dit betekent dat deinstallatie indien mogelijk nauwkeurig moet worden gedimensio-neerd. In de praktijk worden hiervoor verschillende aanzetstukken gebruikt:Voor woningen vindt de dimensionering vaak plaats volgensDIN 4708 deel 2. Hierbij worden rekening houdende met de sani-taire uitrusting van de afzonderlijke woningen/wooneenheden, hetbezettings-/gebruikersgetal en gelijktijdigheidsfactoren het behoefte-kengetal N bepaald. Voor installaties, die volgens het principe van de doorstroomverwar-mer werken, bijv.

verswaterstations, kan ook een dimensioneringvolgens het piekdebiet in overeenstemming met DIN 1988-300plaatsvinden. Onregelmatige warmwaterbehoefteVoor gebouwen met onregelmatige behoefte, zoals bijv. scholen,bedrijven, hotels of sportplaatsen met douche-installaties, gebeurtvaak een dimensionering via het /maximalekortstondig vermogenaftaphoeveelheid gedurende 10 min. Hierbij moet er ook op wordengelet dat de tapwaterverwarmingsinstallatie niet te groot gedimensio-neerd wordt. Hierbij dient echter ook met de opwarmtijd van de tap-waterverwarmer tot de volgende optredende behoeftepiek rekeninggehouden te worden. Hiervoor is het belangrijk het ter beschikking staande verwarmings-en overdrachtvermogen te kennen. Er moet voor gezorgd wordendat binnen de tijd tussen de behoeftepieken het drinkwater vol-doende opgewarmd kan worden.

Hierbij is de grootte van de warmteoverdrager en het terbeschikking staande stookvermogen doorslaggevend. Een dimensionering volgens het is ook dan zin-continuvermogenvol als bijzondere aandacht aan de retourtemperaturen van het ver-warmingssysteem moeten worden besteed (bijv. afstandsverwar-mingssystemen). Hoog warmwaterbehoefteVoor zeer grote behoeften is het aanbevolen om de tapwaterverwar-mingsinstallatie zowel volgens het kortstondig vermogen alsook hetcontinuvermogen te dimensioneren, bijv. boilerlaadsystemenBerekeningsprogramma EDISVoor de veilige dimensionering van tapwateropwarmingsinstallatiesstelt Viessmann de gratis software EDIS ter beschikking. Met behulphiervan kunnen zowel woongebouwen (conform DIN 4708-2) alsookniet-woongebouwen (bijv. hotels, kazernes, industriebedrijven) bere-kend worden. Gebruikt worden hierbij verschillende, zich aanvul-lende rekenprocedures.

2. 1 ProductbeschrijvingVitocell 100-H (type CHA)130, 160 en 200 l inhoud, liggend, geëmailleerd, met interneopwarmingLiggende warmwaterboiler met inwendig verwarmingsoppervlak. Boilercel en verwarmingsoppervlak van staal, corrosiebestendigdankzij Ceraprotect-emaillaag en magnesium-beschermingsanode. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurvitozilver. Vitocell 300-H (type EHA)160, 200, 350 en 500 l inhoud, liggend, uit roestvast staal, metinterne opwarmingLiggende warmwaterboiler van hooggeleerd roestvast staal metinwendig verwarmingsoppervlak. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurvitozilver.

BoilerbatterijenVitocell 300-H, met 350 en 500 l inhoud kunnen worden gecombi-neerd tot boilergroepen door middel van verzamelleidingen aan tap-water en verwarmingswaterzijde die de installateur voorziet (700 l,1000 l, 1500 l). De warmwaterboilers worden geleverd als afzonderlijke boilercellen,waardoor ze gemakkelijk binnen te brengen zijn. Vitocell 100-V (type CVA, CVAA, CVAA-A)160, 200 en 300 l inhoud, staand, geëmailleerd, met interneopwarmingStaande warmwaterboiler met inwendig verwarmingsoppervlak. Boilercel en verwarmingsoppervlak van staal, corrosiebestendigdankzij Ceraprotect-emaillaag en magnesium-beschermingsanode. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurvitozilver of wit.

De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd, kleur vitozilver. De afneembare isolatie wordt apart geleverd. BoilerbatterijenVitocell100-V, 300 tot 1000 liter inhoud zijn door verzamelleidingentot boilergroepen combineerbaar (600 l, 1000 l, 1500 l, 2000 l,3000 l). Voor warmwaterboilers tot 500 liter inhoud zijn kant en klaretap- en verwarmingswater verzamelleidingen leverbaar. Voor warm-waterboilers met 750 en 1000 liter inhoud moeten de verzamelleidin-gen door de installateur worden aangebracht. De warmwaterboilers worden geleverd als afzonderlijke boilercellen,waardoor ze gemakkelijk binnen te brengen zijn. Vitocell 100-V (type CVW)390 l inhoud, staand, met emaillaag, met interne opwarmingStaande warmwaterboiler met groot intern liggend verwarmingsop-pervlak, speciaal voor de tapwateropwarming in combinatie metwarmtepompen.

Boilercel en verwarmingsoppervlak van staal, corrosiebestendigdankzij Ceraprotectemaillaag en magnesiumbeschermingsanode. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd, kleur vitozilver. De afneembare isolatie wordt apart geleverd. Vitocell 300-V (type EVA)130, 160 en 200 l inhoud, staand, uit roestvast staal, met externeopwarmingStaande warmwaterboiler van hooggeleerd roestvast staal aan tap-waterzijde, met uitwendig verwarmingsoppervlak. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurvitozilver. De Vitocell 300-V met 160 en 200 l inhoud is ook in wit leverbaar. Vitocell 300-V (type EVI)200 en 300 l inhoud, staand, uit roestvast staal, met interneopwarmingStaande warmwaterboiler van hooggeleerd roestvast staal metinwendig verwarmingsoppervlak.

De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd, kleur vitozilver. De afneembare isolatie wordt apart geleverd. BoilerbatterijenVitocell 300-V met 300 en 500 l inhoud kunnen worden gecombi-neerd tot boilergroepen door middel van verzamelleidingen aan tap-water- en verwarmingswaterzijde. Montageklare verzamelleidingenzijn leverbaar. De warmwaterboilers worden geleverd als afzonderlijke boilercellen,waardoor ze gemakkelijk binnen te brengen zijn. ProductinformatieTapwateropwarming VIESMANN 55418 440 B/fl2.

Vitocell 100-W (type CUGA, CUGA-A)120 en 150 l inhoud, staand, geëmailleerd, met interne opwar-mingStaande warmwaterboilers met intern liggend verwarmingsoppervlakspeciaal voor de montage onder een olie- of gaswandtoestel. Boiler-cel en verwarmingsoppervlak van staal, corrosiebestendig dankzijCeraprotectemaillaag en magnesiumbeschermingsanode. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurwit. Extra bij :Vitocell 100-W (type CUGA-A)■ Vacuümpaneel voor de laagste beschikbaarheidsverliezenVitocell 100-L (type CVL) en Vitotrans 222500, 750 en 1000 l inhoud, boilerlaadsysteem, geëmailleerdStaande warmwaterboilers voor de aansluiting van een externewarmtewisselaarset. Laadboiler uit staal, corrosiebestendig dankzij Ceraprotectemaillaagen magnesiumbeschermingsanode.

De laadboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd, kleur vitozilver. Deafneembare isolatie wordt apart geleverd. Vitotrans 222Warmtewisselaarset bestaande uit plaatwarmtewisselaar met isola-tie, boilerlaad- en verwarmingswaterpomp en strengregelklep. Vitocell 100-B (type CVB, CVBB), Vitocell 100-U (type CVUB) en Vitocell 100-W (type CVUC-A)300 l inhoud, staand, geëmailleerd, voor tapwateropwarmingdoor zonne-energieStaande warmwaterboiler met 2 intern liggende verwarmingsopper-vlakken voor de bivalente tapwateropwarming. Boilercel en verwarmingsoppervlak van staal, corrosiebestendigdankzij Ceraprotectemaillaag en magnesiumbeschermingsanode. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurvitozilver of wit.

De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd en omgevendoor een plaatmantel die voorzien is van een laag epoxyhars, kleurvitozilver. 500 l inhoud, staand, van roestvast staal, voor tapwateropwar-ming door zonne-energieStaande warmwaterboiler uit hooggelegeerd edelstaal roestvrij met 2intern liggende verwarmingsoppervlakken voor de bivalente tapwa-teropwarming. De warmwaterboilers zijn aan alle kanten geïsoleerd, kleur vitozilver. De afneembare isolatie wordt apart geleverd. Vitocell 340-M, Vitocell 360-M (type SVKC/SVSB)750 en 950 l inhoudMultivalente CV-waterbuffer voor de hygiënische tapwateropwarmingin het doorloopproces met intern liggend tapwaterwarmtewisselaaruit hooggelegeerd roestvrij stalen asbuis. Met zonnewarmtewisse-laar voor de tapwateropwarming met zonne-energie en verwar-mingsondersteuning. Isolatie aan alle zijden, kleur vitozilver.

zonnesystemen conformEN 12977 rekening houdende met de bijgeleverde montage-, ser-vice- en bedieningsaanwijzingen geïnstalleerd en gebruikt worden. Warmwaterboilers zijn uitsluitend voor de bevoorrading en de opwar-ming van water met tapwaterkwaliteit voorzien, verwarmingswater-buffers uitsluitend voor vulwater met tapwaterkwaliteit. Zonnecollec-toren mogen enkel met door de fabrikant vrijgegeven warmtedra-gende media worden bediend. Het reglementaire gebruik veronderstelt dat een vaste installatie incombinatie met installatiespecifieke en toegestane componenten uit-gevoerd werd. Het commerciële of industriële gebruik voor een ander doeleinde datvoor het opwarmen van gebouwen of het opwarmen van drinkwatergeldt als niet-reglementair. Een daarvan afwijkend gebruik moet door de fabrikant geval pergeval vrijgegeven worden. Verkeerd gebruik van het toestel of een ondeskundige bediening(bijv.

door het openen van het toestel door de gebruiker van deinstallatie) is verboden en leidt tot uitsluiting van aansprakelijkheid. Er is ook sprake van verkeerd gebruik als componenten van het ver-warmingssysteem in hun reglementaire functie veranderd worden(bijv. door het afsluiten van de rookgas- en luchttrajecten). De wettelijke bepalingen, in het bijzonder voor de tapwaterhygiëne,moeten worden nagekomen. Productinformatie (vervolg)Tapwateropwarming VIESMANN 75418 440 B/fl2.

De gedetailleerde technische gegevens en vermogenskenwaardeninclusief de permanente vermogensdiagrammen van de warmwater-boilers zijn te vinden in de gegevensbladen. De volgende tabellendienen als eerste keuzehulp.3.1 Keuze volgens NL-aantalOvereenkomstig het berekend benodigd getal N (zie vanafpagina 12) wordt het vermogensgetal NL van de warmwaterboilergeselecteerd (NL ≥ N) en in de eerste kolom van de onderstaandekeuzediagrammen gezocht.

De warmwaterboilers, die een overeen-komstig vermogenskengetal bieden, zijn grijs gemarkeerd.Voorbeeld:Tapwateropwarming in een tweegezinswoning in combinatie met eenzonne-installatieBenodigd kengetal N = 2,3 1Keuze: Vitocell 100-B, 400 l (uit keuzediagram Vitocell 100) of2Vitocell 300-B, 300 l 2 (uit keuzediagram Vitocell 300).In de bovenste regel kan nu de voor dit vermogen benodigde aan-voertemperatuur r 70 °C voor Vitocell 100-B, 400 l met een ver-3mogensgetal NL = 2,5 resp. 80 °C voor Vitocell 300-B, 300 l, met3een vermogensgetal NL = 3,5 worden afgelezen.De keuze van de warmwaterboiler moet aan de hand van de techni-sche gegevens in het gegevensblad worden gecontroleerd.Keuze van het boilertype8VIESMANN Tapwateropwarming35418 440 B/fl

In de kolom wordthet benodigde continuvermogen (zie vanaf pagina 22) opgezochten het boilertype in de eerste kolom afgelezen.Voorbeeld:Tapwateropwarming van 10 naar 60 °C, aanvoertemperatuur70 °C 1Benodigd continuvermogen: 20 kW 2, geëmailleerde warmwater-boiler, hiernaast vermeld in de eerste kolom 3: Vitocell 100-V, 200 lof Vitocell 100-V, 300 lDe keuze van de geschikte warmwaterboiler gebeurt nu aan dehand van de technische gegevens en permanente vermogensdiag-rammen in de gegevensbladen Vitocell.AanwijzingHet aangegeven continuvermogen wordt alleen bereikt als het nomi-nale vermogen van de warmtegenerator groter is dan het continuver-mogen.Bij de planning met het aangegeven resp. vastgestelde continuver-mogen de juiste circulatiepomp inplannen.Keuze van het boilertype (vervolg)Tapwateropwarming VIESMANN 115418 440 B/fl3

Aan de hand van hetbenodigd kengetal N wordt dan een warmwaterboiler met een des-betreffend vermogenskengetal N L gekozen(N L ≥ N). Het vermogenskengetal N L van een warmwaterboiler kan ook alskortstondig vermogen gedurende 10 min worden uitgedrukt. Nadeze ”kortstondige afname” worden installaties voor de tapwaterop-warming gedimensioneerd, als een bepaald volume warm watervoor korte tijd moet worden beschikbaar gesteld en daarna voor lan-gere tijd voor het opwarmen ter beschikking staat, zoals bijv. inbedrijven of scholen (piekdrukte). Het kortstondig vermogen gedu-rende 10-minuten wordt bijna uitsluitend door het opgeslagen water-volume (inhoud) bepaald. Keuze van het boilertype (vervolg)12 VIESMANN Tapwateropwarming45418 440 B/fl.

Berekeningsprogramma EDIS/DIN 4708-2De dimensionering van warmwaterboilers kan ook met behulp vanhet EDIS-berekeningsprogramma worden uitgevoerd. Het pro-gramma dimensioneert warmwaterboilers op basis van DIN 4708voor woningen en bevat verschillende rekenprocedures, bijv. voorhotels, restaurants, ziekenhuizen, bejaardenhuizen, campings,sporthallen, enz. Het Viessmann berekeningsprogramma ”EDIS” krijgt u op aanvraagbij uw verantwoordelijke verkoopskantoor. Het vermogenskengetal NL en het maximaal continuvermogen vande warmwaterboiler is in de tabellen vanaf pagina 9 aangegeven. Voor gedetailleerde technische gegevens, vermogenskenwaardenen continuvermogensdiagrammen zie gegevensblad van de desbe-treffende warmwaterboiler. Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater in woningenBasis is hier DIN 4708 (centrale waterverwarmingsinstallaties) deel2.

DIN 4708 geldt als basis voor de uniforme berekening van de warm-tebehoefte voor centrale tapwateropwarmingsinstallaties in woonge-bouwen. Voor de bepaling van de behoefte is het begrip eenheidswoninggedefineerd:De eenheidswoning is een uit statistische waarden afgeleide woning,waarvan het behoefte-kengetal N = 1 is: ■ kameraantal r = 4 kamers,■ Bezetting p = 3,5 personen■ Tappuntenbehoefte wv = 5820 Wh/afname voor een kuipbadVoor de bepaling van de behoefte zijn de volgende gegevensvereista) Alle sanitaire inrichtingen van alle verdiepingen, bijv. uit de bouw-tekening, van de architect of de bouwheerb) Aantal verblijfruimtes (aantal kamers) zonder nevenruimtes zoalskeuken, hal, badkamer en bergruimte, bijv. uit de bouwtekening,van de architect of bouwheerc) Aantal personen per woning (bezettingsgetal).

Als het aantal personen per woning niet kan worden bepaald,dan kan via het kameraantal r de betreffende woning met behulpvan tabel 1 een statistisch bezettingsgetal p worden bepaald.

Bepaling van het bezettingsgetal pAls het aantal personen per woning niet te bepalen is, kan het bezet-tingsgetal p uit deze tabel worden bepaald. Tabel 1Aantal kamers r Bezettingsgetal p1,0 2,0*11,5 2,0*12,0 2,0*12,5 2,33,0 2,73,5 3,14,0 3,54,5 3,95,0 4,35,5 4,66,0 5,06,5 5,47,0 5,6Bepaling van de bij de behoefteberekening in acht te nemenaftappuntenHet aantal aftappunten waarmee bij de behoefteberekening rekeningmoet worden gehouden, is afhankelijk van de uitrusting van dewoning (normale uitrusting of comfortuitrusting) en kunt u bepalenaan de hand van tabel 2 of 3. Tabel 2 – Woning met normale uitrustingAanwezige uitrusting per woning Bij de behoeftebepaling rekening te houdenRuimte UitrustingBadkamer 1 badkuip 140 liter (volgens tabel 4 nr. 1, op pagina 14)of1 douchecabine met/zonder mengkraan en normale douche-kop1 badkuip 140 liter (volgens tabel 4 nr.

1, op pagina 14)1 wastafel Blijft onbeachtKeuken 1 keukenspoelbak Blijft onbeacht*1 Als in het te voorziene gebouw overwegend 1- en 2-kamerwoningen voorhanden zijn, moet het bezettingsgetal p voor deze woningen met0,5 worden verhoogd. Dimensionering (vervolg)Tapwateropwarming VIESMANN 135418 440 B/fl4.

Tabel 3 – Woning met comfortuitrustingAanwezige uitrusting per woning Bij de behoeftebepaling rekening te houdenRuimte UitrustingBadkamer Badkuip*2 Zoals aanwezig volgens tabel 4, nr. 2 tot 4Douchecabine*2 Zoals aanwezig, inclusief eventuele extra inrichting volgens tabel 4, nr. 6 of 7, alsmet het oog op de rangschikking een gelijktijdig gebruik mogelijk is*3Wastafel*2 Blijft onbeachtBidet Blijft onbeachtKeuken 1 keukenspoelbak Blijft onbeachtLogeerkamer Badkuip Per gastenkamer: Zoals aanwezig, volgens tabel 4, nr. 1 tot 4, met 50 % van detapppuntbehoefte wvofdouchecabineZoals aanwezig, inclusief eventuele extra inrichting volgens tabel 4, nr.

Berekening van het behoefte-kengetal NVoor het bepalen van de warmtebehoefte aan warm water van allete verzorgen woningen vindt een omrekening voor de warmtebe-hoefte aan warm water van een eenheidswoning plaats. Voor de eenheidswoning zijn de volgende kenmerken afgesproken:1. Kameraantal r = 4 kamers2. Bezetting p = 3,5 personen3.

tappuntenbehoefte wv = 5820 Wh (voor een kuipbad)De warmtebehoefte aan warm water van de eenheidswoning; 3,5personen × 5820 Wh = 20370 Wh komt overeen met het behoefte-kengetal N = 1N = som van de warmtebehoefte aan warm water van alle met warmwater te voorziene woningen gedeeld door de warmtebehoefte aanwarm water van de eenheidswoning n = Aantal gelijksoortige woningenp = Bezetting (aantal personen) per gelijksoortige woningv = Aantal gelijksoortige tappunten per gelijksoortige woningwv= tappuntbehoefte in Wh(n · p · v · wv) moet voor elk tappunt waarmee rekening moet wordengehouden per gelijksoortige woning worden bepaald. *2 Formaat afwijkend van de normale uitrusting. *3 Als er geen badkuip aanwezig is, wordt zoals bij de normale uitvoering in plaats van een douchecabine een badkuip (zie tabel 4, nr.

Met het aldus berekende behoeftekengetal N kan nu uit de tabellenop de pagina's 9 en 10 de benodigde warmwaterboiler met desbe-treffende verwarmingswateraanvoertemperatuur gekozen worden. Hierbij een warmwaterboiler kiezen, waarvan het NL-getal min. gelijkaan N is. Het behoefte-kengetal N is identiek aan het aantal eenheidswonin-gen die in het bouwplan aanwezig zijn. Het hoeft niet gelijk te zijn aan het aantal woningen. Voorbeeld:Voor een bouwplan moet via het behoefte-kengetal N de warmwater-verwarmingsinstallatie worden gedimensioneerd. De in tabel 5 genoemde woningsgetallen van dezelfde uitvoeringalsook het aantal kamers en de uitvoering staan in de bouwtekening. De bezetting (aantal personen) p is via het kamergetal r met behulpvan de tabel 1 op pagina 13 vastgesteld.

Tabel 5Aantal woo-neenhedenKamergetal Bezetting Uitrusting van de wooneenheden Bij het bepalen van de behoefte in tezettenn r p stuks, benaming aantal tappunten, benaming4 1,5 2,0 1 douchecabine met normale douche1 wastafel in de badkamer1 spoelbak in de keukenvolgens tabel 2 op pagina 131 douchecabine (BRN)10 3 2,7 1 badkuip 140 l1 wastafel in de badkamer1 spoelbak in de keukenvolgens tabel 2 op pagina 131 badkuip (NB1)2 4 3,5 1 douchecabine met mengkraan en luxedouche1 douchecabine met normale douche(ruimtelijk gescheiden)1 wastafel in de badkamer1 spoelbak in de keukenvolgens tabel 3 op pagina 141 douchecabine (BRL)4 4 3,5 1 badkuip 160 l1 douchecabine met luxedouche in eenspeciale ruimte1 wastafel in de badkamer1 bidet1 spoelbak in de keukenvolgens tabel 3 op pagina 141 badkuip (NB2)1 douchecabine (BRL)5 5 4,3 1 badkuip 160 l1 wastafel in de badkamer1 bidet1 badkuip 140 l in de logeerkamer1 wastafel in de logeerkamer1 spoelbak in de keukenvolgens tabel 3 op pagina 141 badkuip (NB2)1 badkuip (NB1) met 50 % van de tap-puntbehoefte wv1 wastafel (WT)1 bidet (BD)Schema voor het bepalen van de warmtebehoefte voor de tapwateropwarming in gebouwen met een woonfunctieBehoeftebepaling voor centraal voorziene woningen Project nr.

Behoeftebepaling voor centraal voorziene woningen Project nr. :Blad-nr. : Σ ni = 25 Σ (n · p · v · wv) = 676710 WhMet het aldus bepaalde behoeftekengetal N = 33,2 kan nu uit detabellen op de betreffende gegevensbladen de benodigde warmwa-terboiler bij aanwezige verwarmingswateraanvoertemperatuur (bijv. 80 °C) en een boilerbevoorradingstemperatuur van 60 °C gekozenworden. Hierbij een warmwaterboiler kiezen, waarvan het NL-getalmin. gelijk aan N is. AanwijzingHet vermogenskengetal NL verandert afhankelijk van de volgendegrootheden:■ Aanvoertemperatuur■ bevoorradingstemperatuur■ Toegevoerd resp. overdraagbaar vermogenBij afwijkende werkingsomstandigheden moet een correctie van hetvermogenskengetal NL worden uitgevoerd t. o. v. de waarden uit detabellen op de betreffende gegevensbladen.

Mogelijke warmwaterboiler:■ Uit keuzediagram vanaf pagina 10 en het gegevensblad van deVitocell 300-H:Vitocell 300-H met 700 l inhoud (NL = 35) als boilergroep uit 2 ×Vitocell 300-H met elk 350 l inhoud■ Uit keuzediagram vanaf pagina 10 en het gegevensblad van deVitocell 300-V:Vitocell 300-V met 600 l inhoud (NL = 38) als boilergroep uit 2 ×Vitocell 300-V met elk 300 l inhoudGekozen warmwaterboiler:2 × Vitocell 300-V met elk 300 l inhoud. Keteltoeslag ZKVolgens DIN4708-2 en VDI 3815 moet het nom. vermogen van eenCV-ketel met de keteltoeslag ZK voor de tapwateropwarming wordenverhoogd (zie tabel 6). De toelichtingen van DIN/VDI moeten worden gerespecteerd. DIN 4708 stelt drie essentiële eisen aan het nom. vermogen vande warmtevoorziening:Vereiste 1Het vermogenskengetal moet min. gelijk aan of groter dan hetbehoefte-kengetal zijn:NL ≥ NVereiste 2Alleen als het nom.

ΦK ≥ ΦDVereiste 3Warmteproductie-installaties die zowel voor de centrale verwarmingals voor de warmwaterbereiding dienen, moeten bij de volgensEN 12831 (voormalig DIN 4701) bepaalde standaardstooklast ΦHLGeb. voor verwarmingsinstallaties in gebouwen voor het extra vermo-gen ZK zorgen:ΦK ≥ ΦHL Geb. + ZKOp basis van DIN 4708-2 wordt door VD I3815 een toeslag op hetnom. vermogen van de CV-ketel afhankelijk van het behoeftekenge-tal N en een minimumboilercapaciteit bepaald (zie tabel 6). Uit praktijkervaring is gebleken dat op de volgende manier rekeningmoet worden gehouden met de keteltoeslag:ΦK ≥ ΦHL Geb.

Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater in fabrieken1. BehoeftebepalingHet aantal wasinrichtingen (was en douche-installaties) is afhankelijkvan de bedrijfsactiviteit (zie voormalige DIN 18228, blad 3, pagina4). Voor elke 100 gebruikers (uit de sterkst bezette ploeg) heeft menhet aantal wasvoorzieningen nodig dat in tabel 7 wordt vermeld. Tabel 7 – Normale arbeidsomstandigheden*9Activiteit Benodigde wasin-richtingen per 100gebruikersOpdeling van de wasin-richtingenWasvoorzieningen/douche-installatiesWeinig vervuilend 15 –/–Matig vervuilend 20 2/1Sterk vervuilend 25 1/12. Dimensionering van de tapwateropwarmingsinstallatieDe dimensionering van de tapwateropwarmingsinstallatie wordt ver-duidelijkt aan de hand van het onderstaande voorbeeld.

Voorbeeld:Aantal werknemers uit de sterkst bezette ploeg: 150 PersonenWerktijd: 2-ploegendienstType van de activiteit: Matig vervuilendBenodigde warm water uitlaattemperatuur: 35 tot 37 °CBoilerbevoorradingstemperatuur: 60 °CKoud water inlaattemperatuur 10 °CVerwarmingswateraanvoertemperatuur: 90 °CVaststellen van de warmwaterbehoefteUit tabel 7 kan voor matig vervuilende werkzaamheden een aantalvan 20 wasinrichtingen per 100 werknemers worden afgelezen. Deverhouding van wasinrichtingen in was- en douche-installatiesbedraagt 2:1. Voor 150 werknemers volgt daaruit een wasinrichtingbehoefte van20 wasplaatsen en 10 douche-installaties.

25 3 tot 5 75Douche-installatie zon-der kleedhok7 tot 12 5 tot 6 *10 50Douche-installatie metkleedhok7 tot 12 10 tot 15 *11 80Aangenomen:De wasvoorzieningen (wastafel met sproeikop) worden door 120werknemers (6 keer na elkaar) en de douche-installaties(doucheszonder kleedhokjes) door 30 werknemers (3 keer na elkaar)gebruikt. Met behulp van tabel 8 geeft dit het volgende benodigde warmwater-volume:a) Warmwaterbehoefte van de wasvoorzieningen: 120 × 3,5 l/min ×3,5 min = 1470 lb) Warmwaterbehoefte van de douches: 30 × 10 l/min × 5 min =1500 lUit a) en b) volgt een totale warmwaterbehoefte van 2970 l met ca. 36 °C watertemperatuur gedurende een gebruiksduur van ca. 25min.

De omrekening naar een uitlaattemperatuur van 45 ºC geeft vol-gende waarde:Omdat tussen de ploegendiensten 8 uur tijd ter beschikking staanom de warmwaterboiler weer op te warmen, moet het boilervolumeop bevoorrading worden gedimensioneerd. Hiertoe wordt rekeninggehouden met de gegevens van het kortstondig vermogen (10-minu-ten-vermogen) in de tabellen in de betreffende gegevensbladen vande warmwaterboiler:Uit de desbetreffende tabel van het gegevensblad Vitocell 300-V:Voor Vitocell 300-V met 500 l inhoud en een verwarmingswateraan-voertemperatuur = 90 °C bedraagt het kortstondige vermogen van10/45 °C 627 l/10 min. Aantal warmwaterboilers n = berekende totale volume/gekozen kort-stondig vermogen (gedurende 10 min) van de afzonderlijke boilercelGekozen warmwaterboiler:4 × Vitocell300-V met telkens 500 l inhoud.

Bepalen van het benodigde opwarmvermogenVoor de opwarming van de warmwaterboiler staan 7,5 uur terbeschikking, daaruit volgt een minimumaansluitvermogen (stookver-mogen van de CV-ketel) van:² ²A resp. Φ A= minimumaansluitvermogen voor het opwarmenvan de warmwaterboiler in kWV = gekozen boilervolumes in lc = spec.

warmtecapaciteitΔTA= temperatuurverschil tussen boilerbevoorradings-temperatuur en koudwaterinlaattemperatuur(60 °C – 10 °C) = 50 KZA= opwarmtijd in hUit ervaring wordt een opwarmtijd van ca. 2 uur gekozen. Dat betekent voor het voorbeeld hierboven dat de CV-ketel alsookde circulatiepomp voor de boileropwarming (benodigde verwar-mingswatervolume) op een opwarmvermogen van ca. 60 kW moe-ten worden gedimensioneerd. *9 In bedrijven met buitengewone arbeidsomstandigheden zijn 25 wasinrichtingen/100 gebruikers nodig. *10 Douchetijd zonder omkleden. *11 Douchetijd 5 tot 8 min; resterende tijd omkleden. Dimensionering (vervolg)Tapwateropwarming VIESMANN 175418 440 B/fl4.

) = 217,50Gekozen warmwaterboiler:3 × Vitocell 300-H met telkens 500 l inhoudof3 × Vitocell 300-V met telkens 500 l inhoudBepalen van het benodigde opwarmvermogen² ² resp. Φ = opwarmvermogen in kWV = gekozen inhoud in lc = spec. warmtecapaciteitTa= Boilerbevoorradingstemperatuur in °CTe= Koud water inlaattemperatuur in ºCZA= opwarmtijd in hDaarmee moeten CV-ketel en circulatiepomp voor de boileropwar-ming op het benodigde opwarmvermogen worden gedimensioneerd. Om ook in de winter een voldoende verwarming van het gebouw tevrijwaren, moet de stooklast bij deze warmtehoeveelheid wordengeteld. Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater in industrieel gebruikt saunabedrijfAangenomen:De sauna wordt door 15 personen per uur bezocht. Er staan 5 douches met 12 l/min daarvoor ter beschikking, d. w. z. dedouches worden 3 maal achter elkaar gebruikt. Bij een douchetijdvan 5 min.

De stooklast van het gebouw bedraagt ²N = ΦHL Geb. = 25 kW. Om de tapwateropwarming te garanderen moet er op twee zakenworden gelet:a) voldoende boilervolume (dimensionering volgens het kortstondigevermogen). b) ketelformaat moet zo gedimensioneerd worden dat tapwaterop-warming en ²N gegarandeerd zijn. bij a)Bepaling van het boilervolume:15 personen per 60 l = 900 l met 40 °C op de warmwateruitlaat. De boilerbevoorradingstemperatuur bedraagt 60 °C. Omdat een lagetemperatuurketel moet worden ingebouwd, moet hetkortstondig vermogen bij een verwarmingswateraanvoertemperatuurvan 70 °C worden bepaald; zie de betreffende tabellen op de gege-vensbladen van de betreffende warmwaterboiler.

De omrekening naar een uitlaattemperatuur van 45 °C geeft vol-gende waarde:Voorstel: 2 Vitocell300-V met telkens 300 l inhoud met een kortston-dig vermogen van 375 l per boilercel en 698 l als boilerbatterij (tap-watertemperatuur 45 °C). bij b)Benodigd ketelformaatOmdat het douchen zich elk uur herhaalt, moet het gekozen boiler-volume in max. 1 uur worden opgewarmd. Het daarvoor benodigdewarmtevolume wordt berekend uit:² ²A resp. ΦA= minimumaansluitvermogen voor het opwarmenvan de warmwaterboiler in kWVboiler = Inhoud in lΔTA= temperatuurverschil tussen boilerbevoorradings-temperatuur en koudwaterinlaattemperatuurc = spec. warmtecapaciteitZA= opwarmtijd in hOm ook in de winter een voldoende verwarming van het gebouw tevrijwaren, moet de stooklast bij deze warmtehoeveelheid wordengeteld. Deze toeslag is volgens het EnEv op de volgende grondentoegestaan:1.

Het gaat om een industrieel gebruik. 2. Bij gebruik van een lagetemperatuurketel is er geen vermogens-begrenzing. Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater voor turnzalenBij de dimensionering van de tapwateropwarmingsinstallatie moetmet DIN 18032-1, april 1989 ”Sporthallen, hallen voor turnen enwedstrijden” als richtlijn voor planning en bouw rekening wordengehouden.

Bepalen van het benodigde warmwatervolume:mMW =t · · nµ= 4 min/persoon · 8 l/min · 25 personen= 800 l warmwaterhoeveelheid met 40 °CGekozen inhoud: 700 lDe gekozen inhoud moet ongeveer overeenkomen met de beno-digde warmwaterhoeveelheid. Kortstondig vermogen uit de overeenkomstige tabellen in de gege-vensbladen van de betreffende warmwaterboiler. Omrekening naar warm water uitlaattemperatuur 40 °C metm(40 °C) = kortstondig vermogen bij warmwater uitlaattemperatuur40 °Cm(45 °C) = kortstondig vermogen bij warmwater uitlaattemperatuur45 °C(volgens tabel in het gegevensblad van de warmwater-boiler) Gekozen warmwaterboiler:2 × Vitocell 300-H met telkens 350 l,Kortstondig vermogen bij 70 °C Verwarmingswater aanvoertempera-tuur = 989 l met 40 °CDimensionering (vervolg)Tapwateropwarming VIESMANN 195418 440 B/fl4.

2. Vaststellen van het benodigde opwarmvermogen voor hetvastgestelde boilervolume:² ²A resp. ΦA= opwarmvermogen in kWV = Boilervolume in lc = spec. warmtecapaciteitTa= Boilerbevoorradingstemperatuur in °CTe= Koud water inlaattemperatuur in ºCVerwarmingsketel en circulatiepomp voor de boilerverwarming moe-ten op het ter beschikking stellend opwarmvermogen worden gedi-mensioneerd. Om ook in de winter een voldoende verwarming van het gebouw tevrijwaren, moet de stooklast bij deze warmtehoeveelheid wordengeteld. Deze toeslag is volgens het EnEv op de volgende grondentoegestaan:1. Het gaat om een industrieel gebruik. 2. Bij gebruik van een lagetemperatuurketel is er geen vermogens-begrenzing.

Bepaling van de warmtebehoefte voor de opwarming van tapwater in combinatie met afstandsverwarmin-genTapwaterverwarmingsinstallaties die niet met verwarmingketels maarmet een systeem van afstandsverwarming moeten worden opge-warmd, kunnen wegens de verschillende aanvoer- en retourtempe-raturen van het verwarmingswater in de winter en in de zomer nietworden gedimensioneerd volgens de waarden in de boilertabellen. Het onderstaande voorbeeld geeft een mogelijke dimensioneringweer. Voorbeeld:Stooklast van het gebouw²NW resp. ΦHL Geb. W:20 kWBehoeftekengetal N voor het tapwa-ter:1,3Aanvoer- en retourtemperatuur vanhet verwarmingswater – in de winter: 110/50 °C– in de zomer: 65/40 °CGekozen warmwaterboiler: 1 Vitocell 300-V, type EVI,200 l inhoud met NL = 1,41. Berekening van het benodigde afstandswatervolumeµW= Afstandsverwarmingswatervolume in dewinter in liter/h²NW resp. ΦHL Geb.

Berekening van het aansluitvermogen in de zomer bij con-stante hoeveelheid verwarmingswater van het afstandssysteem(µµµµµS = µµµµµW)µS= Afstandsverwarmingswatervolume in de zo-mer in l/h²NS resp. ΦHL Geb. S = aansluitvermogen in de zomer in kWΔTS= temperatuurverschil in de zomer tussenaanvoer- en retourtemperatuur van het ver-warmingswater van het afstandssysteem inK ² µµ µTabel 10 – Vermogensgegevens met retourtemperatuurbegren-zingVitocell 100-V op aanvraag.

Vitocell 300-V (type EVI)Boilerinhoud l 200 300 500Continuvermogen bij kW 15 16 19Verwarmingswateraanvoer- en -retour-temperatuur 65/40 °C en tapwaterop-warming van 10 naar 45 °Cl/h 375 393 467Vermogenskengetal NL(met retourtemperatuurbegrenzing)bij verwarmingswater aanvoer- en re-tourtemperatuur 65/40 °C en boilerbe-voorradingstemperatuur Tsp = 50 °C 1,4 3,0 6,010-minuten-vermogen l 164 230 319AanwijzingDe vermogensgegevens van de warmwaterboiler bij retourtempera-tuurbegrenzing kan de continuvermogensdiagram in de betreffendegegevensbladen worden gevonden. In acht nemen: Bij begrensde retourtemperaturen moet wordengecontroleerd of de hygiënische eisen conform TRWI/DVGW wor-den nagekomen. Evt. moet een circulatiepomp worden aangebracht. Dimensionering (vervolg)20 VIESMANN Tapwateropwarming45418 440 B/fl.

4. 2 Dimensionering volgens het piekdebiet in overeenstemming met DIN 1988-300Voor verwarmingsinstallaties voor tapwater die volgens het door-stroomprincipe werken, zoals bijv. verswaterstations, kan de warm-waterbehoefte volgens het principe van het piekdebiet wordenbepaald. Hierbij wordt de aanname gemaakt dat het vastgestelde piekdebietvoor het bepalen van de leidingafmetingen voor het warme waterlei-dingsysteem volgens DIN 1988-300 ook door de tapwaterverwar-mingsinstallatie moet worden verwarmd. Het piekdebiet wordt berekend uit de som van alle aangeslotenafzonderlijke verbruikers (totaal debiet) gereduceerd met een gelijk-tijdigheidsfactor. Dit is afhankelijk van het type gebouw. Om een te grote dimensionering te voorkomen, mag het berekendepiekdebiet niet groter zijn dan de som van de twee grootste afzon-derlijke verbruikers, die tegelijkertijd in werking kunnen zijn.

In instal-laties met meerdere onafhankelijke gebruikers zoals bijv. meerge-zinswoningen moet ook een controle met het totale debiet van detelkens grootste verbruiker bijv. van alle woningen plaatsvinden. Vaststellen van de warmwaterbehoefteBasis is de bepaling van het piekdebiet ´S volgens DIN 1988-300. ´S = a (Σ ´R)b - c(Geldig voor ´R max. = 500 l/s) ´S= Piekdebiet´R= Totale debiet (som van het berekeningsdebiet van alleverbruikers)a, b, c = Constanten afhankelijk van type gebouw en gebruik (zietabel 11)Tabel 11Type gebouw Constantea b cWoongebouw 1,48 0,19 0,94Beddenhuis in het ziekenhuis 0,75 0,44 0,18Hotel 0,70 0,48 0,13School 0,91 0,31 0,38Kantoorgebouw 0,91 0,31 0,38Voorziening voor begeleid wonen, bejaar-dentehuis1,48 0,19 0,94Verpleegtehuis 1,40 0,14 0,92´R beschrijft het totale debiet van alle verbruikers.

Als er geen gegevens zijn, de waarden uit DIN 1988-300gebruiken:Tabel 12 - Berekeningsdebiet voor de aansluiting aan de koud-water- en warmwaterzijdeMengarmaturen voor het type van hetaftappuntDN Berekenings-debiet ´´´´´R Douchebak 15 0,15 l/sBadkuip 15 0,15 l/sKeukenspoelbak 15 0,07 l/sWastafel 15 0,07 l/sBidets 15 0,07 l/sVoorbeeld:Eengezinshuis met 2 badkamers, 1 keuken met spoelbak, 1 gasten-toilet met wastafel. Uitrusting bad 1: Douche, wastafelUitrusting bad 2: Badkuip, douche met lichaamsdouches, 2 wasta-felsAangenomen:Voor de douche met lichaamsdouche is er een gegevensblad van defabrikant aanwezig. Het berekeningsdebiet van het warme water bedraagt:20 l/min = 0,33 l/s. Voor de overige verbruikers worden de normwaarden uit tabel 12genomen.

Het totale debiet van het eengezinshuis bedraagt dus:´R= Douche 0,15 l/s + wastafel 0,07 l/s + badkuip 0,15 l/s + dou-che met lichaamsdouche 0,33 l/s + 2 wastafels 0,07 l/s +keukenspoelbak 0,07 l/s + wastafel 0,07 l/s = 0,98 l/sVoor de berekening van het piekdebiet worden de factoren a, b, cvolgens tabel 11 voor een woongebouw gekozen:a = 1,48b = 0,19c = 0,94Piekdebiet:´S=a (Σ ´R)b - c=1,48 x 0,980,19 – 0,94= 0,53 l/sHet berekende piekdebiet van 0,53 l/s is groter dan de som van detwee grootste, zich gelijktijdig in bedrijf zijnde verbruikers (douche inbad 1 = 0,15 l/s en douche met lichaamsdouche in bad 2 = 0,33 l/s)= 0,48 l/s. De waarde 0,48 l/s wordt daarom als piekdebiet geno-men. De installatie voor het opwarmen van tapwater moet dus0,48 l/s = ca. 29 l/min tapwater van 10 naar 60 °C opwarmen. Ditresulteert in een overbrengingsvermogen van ca. 101 kW.

Afhanke-lijk van de verwarmingswater- resp. de bevoorradingstemperatuurvan het verwarmingswater in de CV-waterbuffer (aanname: 70 °C)uit het gegevensblad een verswatermodule Vitotrans 353 kiezen. Voorbeeld: Vitotrans 353, type PZM voor de montage aan een buf-feropslag Vitocell 100-E (zie tabel 13).

Tabel 13 - Uittreksel uit gegevensblad ”Vitotrans 353”, type PBM/PZMTempera-tuur verwar-mingswaterin CV-water-bufferTempera-tuur warmwater inge-steldMax. tap-vermogenuitVitotrans353Overbren-gingsver-mogenVereist vo-lume CV-waterbuf-fer per lwarm wa-terBij koud water inlaattemperatuur van 10°C:Max. taphoeveelheid aan de mengklep bijRetourtem-peratuurnaar de CV-waterbuffer40 °C 45 °C 50 °C 55 °Cin °C in °C in l/min in kW in l in l/min in l/min in l/min in l/min in °C 40 60 125 0,4 — — — — 14 45 60 146 0,5 70 — — — 1570 50 52 144 0,8 68 58 — — 17 55 44 137 0,9 65 56 49 — 20ÓÓÓÓÓ 60 37 127 1,1 60 52 45 40 23Bepaling van het vereiste buffervolumeVoor het beschikbaar stellen van de benodigde energie voor de tap-wateropwarming wordt een verswaterstation meestal met een CV-waterbuffer verbonden.

Het volume van de CV-waterbuffer wordtbepaald door de warmwaterbehoefte van de installatie, de bevoorra-dingstemperatuur in de CV-waterbuffer en na het gedrag van degebruiker. Het volgende geldt:VP=´ ̇x t x (T P/TWW) x sN VP= Benodigd minimum volume van de CV-waterbuffer´= Het vastgestelde piekdebiet van het verswatermodu-let = Tijd waarin het piekdebiet nodig is. De waarde kanzich bijv. aan de duur het vullen van het bad gebrui-kersgegevens, of aan de richtwaarde van DIN 4708(10 min) oriënteren. (TP/TWW) = voor de temperatuurspreiding tussen CV-waterbufferen tapwater: 0,5 = bij grote temperatuurspreiding(bijv. 90/45 °C) 0,7 = bij gemiddelde temperatuurspreiding(bijv. 70/45 °C) 1,0 = bij geringe temperatuurspreiding(bijv. 55/45 °C)sN= Veiligheidsfactor om met het gedrag van de gebrui-ker rekening te houden: 1 = normale tappauzen 2 = korte tappauzen 3.

4 = zeer korte tappauzenVoorbeeld:Voor het eengezinshuis uit het voorbeeld op pagina 21 (hoofd-stuk ”Bepaling van de warmwaterbehoefte”) moet een bufferopslagworden gekozen. Het piekdebiet bedraagt 29 l/min.

De toekomstige installatie-exploitant heeft aangegeven, ”dat hijgraag lang doucht”. Hij geeft een tijd van 15 min aan. De bevoorradingstemperatuur in de bufferopslag moet om verwar-mingsredenen maximaal 70 °C bedragen. De taptemperatuur bedraagt 60 °C. Er is dus een geringe temperatuurspreiding van 70/60 °C. De correc-tiefactor bedraagt dus 1. Door de verklaring van de toekomstige installatie-exploitant "graaglang te douchen" worden korte tappauzen aangenomen. De veilig-heidsfactor sN bedraagt dus 2. Het minimale buffervolume VP bedraagt dus:VP=´ x t x (T P/TWW) x sN= 29 l/min x 15 min x 1 x 2= 870 lVolgens gegevensblad wordt een Vitocell 100-E met een volume van950 l gekozen. 4. 3 Dimensionering conform continuvermogenDe dimensionering volgens continuvermogen vindt plaats als uit dewarmwaterboiler permanent warm water genomen moet worden.

De tekst gaat verder in het volledige PDF-bestand