Lego 31313 MINDSTORMS EV3-robotica-set Handleiding

p. 3LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.InleIdIngWelkom in de wereld van LEGO® MINDSTORMS®In deze LEGO® MINDSTORMS® EV3-robotica-set vind je alle elementen die je nodig hebt om duizenden LEGO-robots te maken en te bedienen.Als je nog nooit een LEGO MINDSTORMS-robot gebouwd hebt, raden wij je aan eerst een van de vijf coole robots te bouwen die afgebeeld zijn op de verpakking van de EV3. In de Robotmissies in de EV3-programmeersoftware vind je bouwinstructies voor deze robots en voorbeelden voor het programmeren ervan. Deze robots werden ontworpen door LEGO MINDSTORMS-ontwerpers om je te tonen hoe je het LEGO MINDSTORMS EV3-roboticasysteem kunt gebruiken om te bouwen en te programmeren.

Voor je het weet, tover je je eigen LEGO-creaties om tot echte robots die allerlei gedragingen kunnen vertonen!Met LEGO MINDSTORMS EV3 is het eenvoudiger dan ooit om je eigen robot te bouwen en te programmeren. Stel je een robot voor en bouw hem vervolgens. Gebruik de motoren en sensoren om gedragingen en bewegingen toe te voegen. De software zal je helpen je robot tot leven te brengen.Creëren: bouw je robot met de onderdelen, motoren en intelligente sensoren in de LEGO-set.Bedienen: programmeer je robot in de intuïtieve, op pictogrammen gebaseerde programmeer-interface. Versleep de gewenste acties naar het programmeervenster en pas deze aan de gedragingen van je robot aan.Start! Als je je robot gebouwd en geprogrammeerd hebt, is het speeltijd!Ga naar LEGO.com/mindstorms om nieuwe producten te ontdekken en te weten te komen wat anderen doen met hun LEGO MINDSTORMS-set.

p. 4LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEOverzichtTastsensor+ Herkent drie omstandigheden: ingedrukt, geraakt en vrijgegeven.EV3-steen+ Doet dienst als het controlecentrum en de energiebron voor je robot.Extern infraroodbaken+ Bedient je robot op afstand.Grote motor+ Voor het programmeren van nauwkeurige en krachtige robotbewegingen.Medium motor+ Werkt uiterst nauwkeurig, maar ruilt een hoeveelheid vermogen in voor een compacter formaat en een snellere reactietijd.Kleursensor+ Herkent zeven verschillende kleuren en meet de lichtintensiteit.Infraroodsensor+ Detecteert objecten en kan het Externe infraroodbaken zoeken.

 p. 5LEGO. com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329. EV3-tEchnologiEEV3-steenOverzichtVia het Beeldscherm kom je te weten wat er allemaal gebeurt in de EV3-steen en kun je de Interface van de steen gebruiken. Je kunt er ook tekst en numerieke of grafische antwoorden mee toevoegen aan je programma’s of experimenten. Je kunt bijvoorbeeld het Beeldscherm programmeren zodat er een blij gezicht (of een triest gezicht) weergegeven wordt als vergelijkend antwoord of zodat er een getal weergegeven wordt dat het resultaat is van een wiskundige berekening (meer informatie over het gebruik van het blok Beeldscherm (weergeven) vind je in de Helpfunctie voor de EV3-software).

Met de Knoppen Intelligente steen kun je navigeren door de Interface van de EV3-steen. Je kunt ze ook gebruiken als programmeerbare activators. Je kunt een robot bijvoorbeeld programmeren zodat hij zijn armen optilt als de knop Omhoog ingedrukt wordt of deze laat zakken als de knop Omlaag ingedrukt wordt (meer informatie hierover vind je onder De Knoppen Intelligente steen gebruiken in de Helpfunctie voor de EV3-software).

Pictogrammen voor de status van de draadloze verbinding(vanaf links):Bluetooth ingeschakeld maar niet verbonden met of zichtbaar voor andere bluetooth-apparatenBluetooth ingeschakeld en zichtbaar voor andere bluetooth-apparatenBluetooth ingeschakeld en de EV3-steen is verbonden met een ander bluetooth-apparaatBluetooth ingeschakeld en zichtbaar, en de EV3-steen is verbonden met een ander bluetooth-apparaatWifi ingeschakeld maar niet verbonden met een netwerkWifi ingeschakeld en verbonden met een netwerkBatterijcapaciteitUSB-verbinding met een ander apparaat ingesteldKnoppen Intelligente steen TerugMet deze knop kun je acties omkeren, een lopend programma stoppen en de EV3-steen uitschakelen.

 MiddenDoor op de Middelste knop te drukken, kun je ‘OK’ antwoorden op verschillende vragen (uitschakelen, gewenste instellingen selecteren, blokken selecteren in de Programma-app Intelligente steen. Je drukt deze knop bijvoorbeeld in om een vakje aan te vinken. Links, Rechts, Omhoog, OmlaagMet deze vier knoppen navigeer je door de inhoud van de EV3-steen. Naam steen.

De codes voor het Statuslicht van de Intelligente steen zijn als volgt:+ Rood = opstarten, updaten, uitschakelen+ Knipperend rood = bezig+ Oranje = waarschuwing, gereed+ Knipperend oranje = waarschuwing, bezig + Groen = gereed+ Knipperend groen = programma wordt uitgevoerdJe kunt ook het Statuslicht van de Intelligente steen programmeren zodat het verschillende kleuren toont en knippert wanneer er aan verschillende voorwaarden wordt voldaan (meer informatie over het gebruik van het blok Statuslicht Intelligente steen vind je in de Helpfunctie voor de EV3-software).EV3-steenTechnische gegevens van de EV3-steen+Besturingssysteem: LINUX+300 MHz ARM9-controller +Flashgeheugen: 16 MB +RAM: 64 MB+Schermresolutie Steen: 178x128 / zwart-wit+USB 2.0-communicatie met host-pc: tot 480 Mbit/s+USB 1.1-hostcommunicatie: tot 12 Mbit/s+Micro SD-kaart: biedt ondersteuning voor SDHC versie 2.0, max.

p. 7LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEInvoerpoortenInvoerpoort 1, 2, 3 en 4 worden gebruikt om sensoren aan te sluiten op de EV3-steen.Pc-poortDe mini-USB-pc-poort naast de D-poort wordt gebruikt om de EV3-steen aan te sluiten op een computer.UitvoerpoortenUitvoerpoort A, B, C en D worden gebruikt om motoren aan te sluiten op de EV3-steen.LuidsprekerAlle geluiden van de EV3-steen worden via deze luidspreker uitgevoerd, dus ook geluidseffecten die je gebruikt om je robots te programmeren. Als je belang hecht aan de geluidskwaliteit, probeer dan te vermijden dat de luidspreker bedekt wordt terwijl je je robot ontwerpt.

Neem een kijkje bij de leuke geluidsbestanden die je kunt programmeren in de EV3-software (meer informatie over het gebruik van het blok Geluid vind je in de Helpfunctie voor de EV3-software).SD-kaartpoortDoor een SD-kaart (maximaal 32 GB, niet bijgeleverd) in de SD-kaartpoort te plaatsen, kun je het beschikbare geheugen van je EV3-steen uitbreiden.USB-hostpoortJe kunt een USB-wifi-dongle aansluiten op de USB-hostpoort om verbinding te maken met een draadloos netwerk of om maximaal vier EV3-stenen met elkaar te verbinden (keten).EV3-steen

Na het plaatsen van de zes AA-batterijen, moet je het batterijdeksel terug vastmaken.Belangrijke informatie over batterijen:+ Gebruik nooit verschillende soorten batterijen tegelijk (of een combinatie van oude en nieuwe).+ Verwijder de batterijen uit de EV3-steen als je deze niet gebruikt.+ Gebruik nooit beschadigde batterijen.+ Gebruik de juiste batterijlader en dit onder toezicht van een volwassene.+ Probeer nooit batterijen op te laden die niet oplaadbaar zijn.Opmerking: als de batterijen bijna leeg zijn, is het mogelijk dat het Statuslicht van de Intelligente steen rood blijft nadat je op de Start-knop hebt gedrukt en dat het Beeldscherm “Bezig met starten” blijft weergeven.Tips om energie te besparen+ Verwijder de batterijen als je de robot niet gebruikt.

Bewaar elke set batterijen in een afzonderlijke bewaardoos zodat je deze altijd samen gebruikt.+ Verlaag het volume.+ Pas de slaapinstelling aan.+ Schakel bluetooth en wifi uit als je deze functies niet gebruikt.+ Vermijd overbelasting van de motoren. Aanduiding voor lage batterijcapaciteit

p. 9LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEDe EV3-steen inschakelenDruk op de Middelste knop om de EV3-steen in te schakelen. Nadat je op de knop hebt gedrukt, licht het Statuslicht van de Intelligente steen rood op en wordt het startscherm weergegeven.Wanneer het licht groen wordt, is de EV3-steen klaar voor gebruik.Om de EV3-steen uit te schakelen, druk je op de knop Terug tot het uitschakelscherm weergegeven wordt.De X om te annuleren is standaard geselecteerd. Druk op de knop Rechts om het vinkje te selecteren en druk vervolgens op de Middelste knop om te bevestigen. Je EV3-steen wordt nu uitgeschakeld.

p. 10LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEEV3-motorenGrote motorDe Grote motor is een krachtige “slimme” motor. Hij is uitgerust met een ingebouwde Rotatiesensor met een resolutie van 1 graad voor een uiterst nauwkeurige controle. De Grote motor is bedoeld als basisaandrijving van je robots.Door gebruik te maken van het blok Richting veranderen of Tankbesturing in de EV3-software, zullen de Grote motoren de actie tegelijk coördineren.Medium motorDe Medium motor is ook uitgerust met een ingebouwde Rotatiesensor (met een resolutie van 1 graad), maar is kleiner en lichter dan de Grote motor.

Dit betekent dat deze motor sneller kan reageren dan de Grote motor.Je kunt de Medium motor programmeren zodat deze in- of uitgeschakeld wordt, je kunt het vermogen ervan regelen en je kunt hem gedurende een specifieke tijdsduur of een bepaald aantal rotaties activeren.Vergelijking tussen de twee motoren:+ De Grote motor draait aan een snelheid van 160-170 tpm met een draaikoppel van 20 Ncm en een stilstandkoppel van 40 Ncm (trager maar krachtiger).+ De Medium motor draait aan een snelheid van 240-250 tpm met een draaikoppel van 8 Ncm en een stilstandkoppel van 12 Ncm (sneller maar minder krachtig).+ Beide motoren bieden ondersteuning voor Auto ID.Meer informatie over het gebruik van de Rotatiesensor in je programma’s vind je onder De motorrotatiesensor gebruiken in de Helpfunctie voor de EV3-software.Grote motorMedium motor

Dankzij dit vermogen om verschillende kleuren te herkennen, kun je je robot programmeren om gekleurde ballen of blokken te sorteren, de namen van gedetecteerde kleuren uit te spreken of een actie te onderbreken als de kleur rood wordt waargenomen. In de modus Intensiteit gereflecteerd licht meet de Kleursensor de intensiteit van het gereflecteerde licht van een rode lamp. De sensor gebruikt hiervoor een schaal van 0 (erg donker) tot 100 (erg licht). Dit betekent dat je je robot kunt programmeren om rond te rijden op een wit oppervlak tot er een zwarte lijn gedetecteerd wordt, of om een identificatiekaart met een kleurcode te interpreteren. In de modus Intensiteit omgevingslicht meet de Kleursensor de sterkte van het licht dat binnenvalt in het sensorvenster (bv. van zonlicht of de straal van een zaklamp). De sensor gebruikt hiervoor een schaal van 0 (erg donker) tot 100 (erg licht).

Dit betekent dat je je robot kunt programmeren zodat hij een alarm activeert als ’s morgens de zon opkomt of een actie onderbreekt als het licht gedoofd wordt. De bemonsteringsfrequentie van de Kleursensor bedraagt 1 kHz/s.

Om een optimale nauwkeurigheid te bekomen in de Kleurmodus of in de modus Intensiteit gereflecteerd licht, moet de sensor in een rechte hoek geplaatst zijn en zich dicht bij het te onderzoeken oppervlak bevinden (maar dit niet aanraken). Raadpleeg voor meer informatie De Kleursensor gebruiken in de Helpfunctie voor de EV3-software. EV3-sensorenKleurmodusModus Intensiteit gereflecteerd lichtModus Intensiteit omgevingslichtKleursensor.

p. 12LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiETastsensorDe Tastsensor is een analoge sensor die detecteert wanneer de rode knop van de sensor ingedrukt wordt en wanneer deze wordt vrijgegeven. Dit betekent dat je de Tastsensor kunt programmeren om een handeling uit te voeren op basis van drie voorwaarden: ingedrukt, vrijgegeven of geraakt (ingedrukt en vrijgegeven).Aan de hand van informatie van de Tastsensor kun je dus een robot programmeren om de wereld te zien zoals een blinde die zou zien, door een hand voor zich te houden en te reageren als hij iets aanraakt (ingedrukt).Je kunt bijvoorbeeld een robot bouwen met een Tastsensor die ingedrukt is tegen het oppervlak onder de robot.

Je kunt de robot dan programmeren om te reageren (Stop!) wanneer hij van de tafel dreigt te rijden (wanneer de sensor vrijgegeven wordt).Of je kunt een vechtrobot programmeren om een tegenstander te blijven wegduwen tot deze zich terugtrekt. Bij deze actie zou je gebruik maken van de voorwaarde ‘geraakt’ (ingedrukt en vrijgegeven).Raadpleeg voor meer informatie De Tastsensor gebruiken in de Helpfunctie voor de EV3-software.EV3-sensorenTastsensorVrijgegevenGeraaktIngedrukt

70cm / 27inch200cm / 79inch70cm / 27inch200cm / 79inchp. 13LEGO. com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329. EV3-tEchnologiEInfraroodsensor en Extern infraroodbakenDe Infraroodsensor is een digitale sensor die infraroodlicht dat weerkaatst wordt door solide objecten kan detecteren. Daarnaast kan deze sensor infraroodsignalen detecteren die verzonden worden door het Externe infraroodbaken. Je kunt de Infraroodsensor in drie verschillende modi gebruiken: in de modus Afstand, Baken en Afstandsbediening. De modus AfstandIn de modus Afstand gebruikt de Infraroodsensor de lichtgolven die door een object weerkaatst worden om de afstand tussen de sensor en dat object te schatten.

De afstand wordt aangegeven door middel van een waarde tussen 0 (erg dichtbij) en 100 (veraf), en dus niet als een specifiek aantal centimeter of inch. De sensor kan objecten detecteren tot op een afstand van 70 cm, afhankelijk van het formaat en de vorm van het object. Raadpleeg voor meer informatie De modus Afstand van de Infraroodsensor gebruiken in de EV3-helpbestanden. De modus BakenKies met behulp van de rode Kanaalkiezer een van de vier kanalen van het Externe infraroodbaken. De Infraroodsensor kan tot op een afstand van ongeveer 200 cm voor de sensor een bakensignaal detecteren dat overeenstemt met het kanaal dat je opgeeft in je programma. Eens het signaal gedetecteerd is, kan de sensor de algemene richting van en de afstand tot het baken schatten.

Aan de hand van deze informatie kun je een robot programmeren om verstoppertje te spelen, met het Externe infraroodbaken als te zoeken voorwerp. De richting is een waarde tussen -25 en 25, waarbij 0 erop wijst dat het baken zich recht voor de Infraroodsensor bevindt. De afstand is een waarde tussen 0 en 100.

p. 14LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEHet Externe infraroodbaken is een afzonderlijk apparaat dat je in je hand kunt houden of kunt inbouwen in een ander LEGO®-model. Er moeten twee AAA-alkalinebatterijen in geplaatst worden. Om het Externe infraroodbaken in te schakelen, druk je op de grote knop voor de modus Baken boven op het apparaat. Er gaat een groene ledindicator branden, wat betekent dat het apparaat geactiveerd is en doorlopend gegevens verstuurt.

Als je nogmaals op de knop voor de modus Baken drukt, wordt het baken uitgeschakeld (als er gedurende een uur geen handelingen worden uitgevoerd, wordt het baken automatisch uitgeschakeld).Modus AfstandsbedieningJe kunt het Externe infraroodbaken ook gebruiken als een afstandsbediening voor je robot. In de modus Afstandsbediening kan de Infraroodsensor detecteren welke knop (of combinatie van knoppen) er ingedrukt wordt op het baken.

Deze standaardtoewijzingen zijn:+ Poort 1: Tastsensor+ Poort 2: Geen sensor+ Poort 3: Kleursensor+ Poort 4: InfraroodsensorAls de EV3-steen verbonden is met je computer terwijl je programmeert, zal de software voor elke sensor of motor automatisch identificeren welke poort er wordt gebruikt.Gebruik de platte zwarte verbindingskabels om motoren via Uitvoerpoorten A, B, C en D aan te sluiten op de EV3-steen.Net als bij de sensoren zal elke motor toegewezen worden aan een standaardpoort als de EV3-steen niet verbonden wanneer je een programma schrijft.

p. 17LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEDraadloos — bluetoothAls je computer niet met bluetooth is uitgerust, zul je een bluetooth-USB-dongle nodig hebben voor je computer.Verbinding maken met de computer via bluetoothVoor je een bluetooth-verbinding kunt instellen tussen de EV3-steen en de computer waarop de EV3-software wordt uitgevoerd, moet je bluetooth inschakelen op de EV3-steen. De richtlijnen hiervoor vind je terug op pagina 27.Zodra de bluetooth-functie van de EV3-steen ingeschakeld is, kun je deze verbinden met de computer en de EV3-software.  Controleer eerst of de EV3-steen ingeschakeld is.

 Open een nieuw of een bestaand programma in de EV3-software (raadpleeg het hoofdstukEV3-software op pagina 31 voor meer informatie hierover).  Ga naar de Hardwarepagina in de rechteronderhoek van het scherm. Vouw het venster uit als het ingeklapt is (meer informatie over de Hardwarepagina vind je op pagina 38).  Klik op het tabblad Beschikbare stenen. Als jouw EV3-steen nog niet wordt weergegeven, klik je op de knop Vernieuwen om de EV3-steen te zoeken. Vink het bluetooth-vakje aan dat verschijnt.  Aanvaard de verbinding op je EV3-steen handmatig, voer vervolgens de toegangscode in en druk op de Middelste knop om te bevestigen. De standaardcode is 1234. Herhaal dit in de EV3-software.  De verbinding is nu ingesteld.

Het symbool wordt ter bevestiging van de verbinding weergegeven in de linkerbovenhoek van het scherm van de EV3-steen (naast het bluetooth-pictogram).Om de EV3-steen los te koppelen van de computer, klik je op de Hardwarepagina naast de knop Vernieuwen op de knop Verbinding verbreken.Raadpleeg pagina 27 voor meer informatie over de bluetooth-instellingen op de EV3-steen.Draadloze verbindingDe EV3-technologie aansluiten

LEGO.com/mindstorms) voor een lijst met compatibele dongles.Om de instellingen te kunnen doorvoeren, moet je toegang hebben tot een draadloos netwerk en de naam en het wachtwoord van het netwerk kennen.Als de EV3-software ingeschakeld is, sluit je de software en plaats je de wifi-dongle in de EV3-steen met behulp van de USB-hostpoort.Voor je de EV3-steen kunt verbinden met een netwerk, moet je de wifi-functie van de EV3-steen inschakelen. De richtlijnen hiervoor zijn beschikbaar op pagina 29.InstelschermDe EV3-technologie aansluitenOPMERK-ING:wegens beperkingen van het toetsenbord mag het wachtwoord van het netwerk uitsluitend uit cijfers, hoofdletters en kleine letters bestaan. Bepaalde symbolen zoals # of letters en symbolen uit niet-Latijnse alfabetten kunnen niet gebruikt worden.

p. 19LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEOPMERK-ING:als je verbinding gemaakt hebt met een netwerk door het wachtwoord ervan op te geven, zal de EV3-steen het wachtwoord onthouden voor toekomstige verbindingen. Gekende netwerken worden in de lijst aangeduid met een asterisk (*).De EV3-steen verbinden met een netwerkNa het selecteren van wifi op het scherm “Connections”, gebruik je de knop Omhoog en Omlaag om Verbindingen te selecteren en druk je op de Middelste knop om te bevestigen. De EV3-steen gaat op zoek naar beschikbare wifi-netwerken en geeft deze weer in een lijst.Gebruik de knoppen Omhoog en Omlaag om je netwerk te zoeken in de lijst.

Als de EV3-steen nog niet verbonden is met je netwerk (aangegeven door een vinkje), selecteer je je netwerk met de Middelste knop.Selecteer Verbinden in het dialoogvenster Network dat weergegeven wordt en bevestig met de Middelste knop. Vervolgens zul je het versleutelingstype en het netwerkwachtwoord moeten invoeren door de knoppen Links, Rechts, Omhoog en Omlaag te gebruiken om te navigeren (hoofdlettergevoelig).Wanneer je het correcte wachtwoord ingevoerd hebt, druk je op het vinkje om te bevestigen. Er is nu verbinding gemaakt met het netwerk.Als de EV3-steen het netwerk niet vindt, is het mogelijk verborgen. Om verbinding te maken met een verborgen netwerk, selecteer je “Add hidden”. Je wordt vervolgens gevraagd om de naam, het versleutelingstype en het wachtwoord in te voeren van het verborgen netwerk dat je wilt toevoegen (hoofdlettergevoelig).

Wanneer je dit gedaan hebt, maakt de EV3-steen verbinding met het verborgen netwerk en wordt het netwerk toegevoegd aan de netwerklijst.Netwerklijst Verbinding maken met netwerkNetwerkwachtwoord Verborgen netwerk toevoegenDe EV3-technologie aansluiten

p. 20LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEEen wifi-verbinding instellen tussen de computer en de EV3-steenSluit de EV3-steen via de USB-kabel aan op de computer.Open een EV3-softwareprogramma. Open het gereedschap Draadloze instellingen in het venster Hardware (in de rechteronderhoek van het scherm) of selecteer Draadloze instellingen in het menu Gereedschappen.De computer geeft de gedetecteerde netwerken weer.Selecteer het netwerk waarmee je verbinding wilt maken en klik op “Verbinden” om de verbinding te configureren.

Klik op “Toevoegen” om een netwerk toe te voegen dat zijn netwerknaam (SSID) niet uitzend.Klik op Bewerken om de instellingen van een eerder geconfigureerd netwerk te bewerken.Klik op OK om een wifi-verbinding tot stand te brengen. Als de verbinding tot stand gebracht is, kun je de USB-kabel loskoppelen.Het gereedschap Draadloze instellingenDe EV3-technologie aansluiten

p. 21LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEDe EV3-steen is het controlecentrum om je robots tot leven te brengen. De interface van de EV3-steen bestaat uit het Beeldscherm en de Knoppen Intelligente steen, en omvat vier basisschermen die je toegang bieden tot een indrukwekkend aantal functies. Het kan hier om iets eenvoudig gaan, zoals het starten en stoppen van een programma, of iets ingewikkeld zoals het schrijven van het programma zelf.Run recentDit scherm is leeg als je nog geen programma’s gedownload en uitgevoerd hebt. Op dit scherm worden de recentst uitgevoerde programma’s weergegeven.

Het programma boven aan de lijst is standaard geselecteerd en is het programma dat het laatst werd uitgevoerd.File navigationOp dit scherm open en beheer je alle bestanden op de EV3-steen, inclusief de bestanden die opgeslagen zijn op een SD-kaart.Bestanden worden georganiseerd in projectmappen, die naast de programmabestanden ook de geluiden en afbeeldingen bevatten die in een project worden gebruikt. In de Bestandsnavigator kun je bestanden verplaatsen of verwijderen. Programma’s die aangemaakt zijn met de app Programma Intelligente steen worden afzonderlijk opgeslagen in de map BrkProg_SAVE.Interface van de EV3-steenRun recentFile navigationEen geopende map in Bestandsnavigatie

p. 22LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEApps voor de SteenDe EV3-steen bevat vier applicaties die vooraf geïnstalleerd werden en klaar zijn om te gebruiken. Daarnaast kun je ook eigen apps maken in de EV3-software. De zelfgemaakt apps worden hier weergegeven wanneer ze gedownload zijn naar de EV3-steen.De vier vooraf geïnstalleerde apps zijn: Port ViewOp het eerste scherm in Poortweergave zie je in een oogopslag op welke poorten er sensoren of motoren aangesloten zijn. Gebruik de Knoppen Intelligente steen om naar een van de gebruikte poorten te gaan en de huidige metingen van de sensor of motor te bekijken. Monteer enkele sensoren en motoren en experimenteer met de verschillende instellingen.

p. 23LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEIR ControlJe kunt de voorwaartse en achterwaartse bewegingen van een motor die aangesloten is op een van de vier uitvoerpoorten bedienen door het Externe infraroodbaken als afstandsbediening en de Infraroodsensor als ontvanger te gebruiken (de Infraroodsensor moet in de EV3-steen aangesloten worden op Poort 4). Er zijn twee verschillende modi beschikbaar. In de ene modus gebruik je Kanaal 1 en 2 op het Externe infraroodbaken. Op Kanaal 1 kun je motoren bedienen die aangesloten zijn op Poort B (met knop 1 en 2 op het Externe infraroodbaken) en op Poort C (met knop 3 en 4 op het Externe infraroodbaken).

Op Kanaal 2 kun je motoren bedienen die aangesloten zijn op Poort A (met knop 1 en 2) en op Poort D (met knop 3 en 4). In de andere modus kun je de motoren op precies dezelfde manier bedienen, maar dan door gebruik te maken van Kanaal 3 en 4 op het Externe infraroodbaken. Gebruik de Middelste knop om te schakelen tussen de twee modi. Druk op de knop Terug om terug te keren naar het beginscherm van de Apps voor de Steen.Interface van de EV3-steenDe app IR Control

p. 24LEGO. com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329. EV3-tEchnologiEBrick ProgramDe EV3-steen is uitgerust met een programmeerapplicatie die gelijkaardig is aan de software die geïnstalleerd is op je computer. De volgende instructies bevatten de basisinformatie die je nodig hebt om aan de slag te gaan. Een programma aanmakenOpen de Programma-app Intelligente steen. Op het startscherm krijg je een blok Starten en een blok Herhaling te zien die verbonden zijn via een Verbinding tussen blokken. De verticale onderbroken lijn Blok toevoegen in het midden geeft aan dat je meer blokken aan het programma kunt toevoegen. Druk op de knop Omhoog om een nieuw blok toe te voegen uit het Blokpalet.

In het Blokpalet kun je kiezen welk nieuw blok je wilt toevoegen door te navigeren met de knoppen Links, Rechts, Omhoog en Omlaag. Als je verder omhoog navigeert, worden er nieuwe blokken weergegeven. Als je volledig tot beneden navigeert, keer je terug naar je programma. In het algemeen zijn er twee soorten blokken: Actie en Wachten. De aanduiding voor een blok Actie is een kleine pijl in de rechterbovenhoek van het blok. De aanduiding voor een blok Wachten is een kleine zandloper. In totaal kun je kiezen tussen zes verschillende blokken Actie en elf verschillende blokken Wachten. Navigeer naar het gewenste blok en druk op de Middelste knop. Het scherm keert terug naar je programma. In je programma kun je navigeren tussen de blokken met de knop Links en Rechts.

Druk op de Middelste knop om de instellingen voor het gemarkeerde blok te wijzigen (dit is steeds het blok in het midden van het scherm) of om een nieuw blok toe te voegen als de Verbinding tussen blokken gemarkeerd is en de lijn Blok toevoegen zichtbaar is. Op elk programmeerblok kun je met de knoppen Omhoog en Omlaag per keer één instelling wijzigen.

p. 25LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEBlokken verwijderenAls je een blok uit een programma wilt verwijderen, markeer je het te verwijderen blok en druk je op de knop Omhoog om naar het Blokpalet te gaan. Navigeer in het Blokpalet naar de prullenbak (uiterst links) en druk op de Middelste knop. Het blok is verwijderd.Een programma uitvoerenOm je programma uit te voeren, navigeer je met de knop Links naar het blok Starten aan het begin van het programma. Druk op de Middelste knop om het programma uit te voeren.Een programma opslaan en openenOm je programma op te slaan, navigeer je naar het pictogram Save (uiterst links) van je programma.

Wanneer je op het pictogram Save klikt, zal je gevraagd worden het programma een naam te geven of de standaardnaam te aanvaarden. Als je klaar bent, klik je op OK. Je programma is nu opgeslagen in de map BrkProg_SAVE, die je kunt openen via het scherm Bestandsnavigatie (zie pagina 21). Je kunt bestaande programma’s voor de EV3-steen openen door te klikken op het pictogram Open boven het pictogram Save. Gebruik de knop Omhoog en Omlaag om te schakelen tussen deze twee pictogrammen.Interface van de EV3-steenEen blok verwijderenEen programma uitvoerenEen programma opslaan

Druk op de Middelste knop om te bevestigen en terug te keren naar het scherm Instellingen.SleepOm de inactieve tijd te wijzigen die moet verstrijken vooraleer de Sleep geactiveerd wordt op de EV3-steen, ga je naar het scherm Instellingen en navigeer je naar het menu Sleep met de knop Omlaag. Druk op de Middelste knop.Gebruik de knop Links en Rechts om een kortere of langere tijdsduur te selecteren (tussen 2 minuten en nooit). Druk op de Middelste knop om te bevestigen en terug te keren naar het scherm Instellingen.Interface van de EV3-steenInstelschermHet volume regelenDe sluimerinstelling aanpassen

p. 27LEGO. com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329. EV3-tEchnologiEBluetoothHier kun je de bluetooth-functie van de EV3-steen inschakelen en specifieke instellingen configureren voor privacy en Apple iOS. Je kunt hier ook verbinding maken met andere bluetooth-apparaten zoals een andere EV3-steen. Wanneer je bluetooth selecteert op de pagina Settings, krijg je vier opties te zien: Connections, Visibility, bluetooth en iPhone/iPad/iPod. Om terug te keren naar het hoofdscherm van Instellingen, druk je op de knop Omlaag tot het vinkje onder aan het scherm gemarkeerd is, en druk je vervolgens op de Middelste knop om te bevestigen. BluetoothHier kun je de bluetooth-functie van de EV3-steen inschakelen.

Selecteer met de knop Omhoog en Omlaag het woord “Bluetooth” en druk vervolgens op de Middelste knop om te bevestigen. Er verschijnt een vinkje in het vak bluetooth. De bluetooth-functie van de EV3-steen is nu ingeschakeld en er wordt een bluetooth-pictogram weergegeven in de linkerbovenhoek van het scherm van de EV3-steen. Opmerking: het is niet mogelijk om via deze instelling verbinding te maken met een iOS-apparaat. Hiervoor moet je de instelling iPhone/iPad/iPod selecteren (zie verder). Om bluetooth uit te schakelen, herhaal je de bovenstaande procedure en vink je deze keer het vak bluetooth uit. iPhone/iPad/iPodSelecteer deze instelling alleen als je je EV3-steen specifiek wilt aansluiten op een Apple iOS-apparaat (iPhones, iPads en iPods) via bluetooth (zorg ervoor dat de bluetooth-functie van je iOS-apparaat ingeschakeld is).

Opmerking: het is niet mogelijk om via deze instelling te communiceren met andere bluetooth-apparaten, inclusief computers en andere EV3-stenen. Het is niet mogelijk om tegelijk de standaard-bluetooth-functie en de bluetooth-functie voor Apple iOS-apparaten in te schakelen.

Om de bluetooth-communicatie met iOS-apparaten in of uit te schakelen, gebruik je de knop Omhoog en Omlaag om “iPhone/iPad/iPod” te selecteren en druk je op de Middelste knop om te bevestigen. Interface van de EV3-steenBluetooth inschakelenOPMER-KING:je EV3-steen zal efficiënter werken als je de bluetooth-functie uitschakelt wanneer je deze niet gebruikt.

Je favoriete apparaten zijn gemarkeerd met een asterisk (*).Gebruik de knop Omhoog en Omlaag om het apparaat waarmee je verbinding wilt maken te selecteren in de lijst. Druk op de Middelste knop om te bevestigen Als je verbinding wilt maken met een apparaat dat nog niet als Favoriet geregistreerd is, moet je de toegangscode invoeren om de verbinding door te voeren. Als het andere apparaat de toegangscode accepteert, wordt de verbinding automatisch doorgevoerd.VisibilityAls de instelling Visibility aangevinkt is, kunnen andere bluetooth-apparaten (inclusief andere EV3-stenen) je EV3-steen zien en er verbinding mee maken. Als Visibility niet aangevinkt is, zal de EV3-steen niet reageren op zoekopdrachten van andere bluetooth-apparaten.Interface van de EV3-steenLijst met FavorietenLijst met apparaten

p. 29LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3-tEchnologiEInterface van de EV3-steenWi-FiHier kun je de wifi-functie van de EV3-steen inschakelen en verbinding maken met een draadloos netwerk. Na het selecteren van Wifi op het scherm Instellingen, gebruik je de knop Omhoog en Omlaag om het woord ‘Wi-Fi’ te selecteren en druk je op de Middelste knop om te bevestigen. Er verschijnt een vinkje in het vak Wi-Fi.

De wifi-functie van de EV3-steen is nu ingeschakeld en er wordt een wifi-pictogram weergegeven in de linkerbovenhoek van het scherm van de EV3-steen.Om terug te keren naar het hoofdscherm van Instellingen, druk je op de knop Omlaag tot het vinkje onder aan het scherm gemarkeerd is, en druk je vervolgens op de Middelste knop om te bevestigen.Meer informatie over het verbinden van je EV3-steen met een draadloos netwerk vind je onder De EV3-steen verbinden met je computer op pagina 18.Informatie over de Steen (Brick info) Hier vind je de huidige technische gegevens van je EV3-steen terug (bv. de hardware- en firmwareversie en de versie van het besturingssysteem van de EV3-steen). Je vindt hier ook hoeveel geheugen er nog beschikbaar is op de Steen.Informatie over de SteenWifi inschakelen

 Aan de slag—Hulpmiddelen zoals korte inleidende video’s, de EV3-handleiding en de Helpfunctie voor de EV3-software.  Nieuws—Korte teksten en nieuwsberichten van LEGO.com/mindstorms (hiervoor heb je een internetverbinding nodig).  Meer robots—Toegang tot het bouwen en programmeren van extra modellen (hiervoor heb je een internetverbinding nodig).LobbyLobby-overzicht

p. 32LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3- softwarEWanneer je een nieuw programma opent, wordt er automatisch een projectmap aangemaakt. Alle programma’s, afbeeldingen, geluiden, video’s, instructies en andere hulpmiddelen die in een project worden gebruikt, worden automatisch in deze projectmap opgeslagen. Op die manier is het eenvoudig om je project op te slaan en met anderen te delen.Elk project wordt boven aan het scherm als een tabblad weergegeven. Eronder zie je tabbladen voor de programma’s die bij het geselecteerde project horen. Je kunt een nieuw project of programma toevoegen door rechts van de andere tabbladen te klikken op de knop +.

Als je op X klikt, wordt het tabblad gesloten.De pagina ProjecteigenschappenAls je links van de programmatabbladen op het tabblad met de moersleutel klikt, wordt de pagina Projecteigenschappen geopend. Op deze pagina krijg je een duidelijk overzicht te zien van alle programma’s, afbeeldingen, geluiden en andere hulpmiddelen voor het geselecteerde project. Hier kun je je project beschrijven aan de hand van teksten, afbeeldingen en video’s die zullen bepalen hoe het project weergegeven wordt in de Lobby.Projecteigenschappen en -structuurDe tabbladen Project en Programma

p. 33LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3- softwarEDe weergegeven projecteigenschappen zijn onder meer:  Projectbeschrijving—Geef hier een titel op voor je project, beschrijf het en voeg afbeeldingen of video’s toe die je wilt laten weergeven in de Lobby wanneer er een voorbeeld van het project wordt bekeken.  Overzicht projectinhoud—Hier vind je alle hulpmiddelen die in het project opgenomen zijn (bv. programma’s, afbeeldingen, geluiden en Mijn blokken.  Daisy-Chain Modus—Met dit vakje kun je de Daisy-Chain Modus inschakelen voor het programmeren van maximaal vier met elkaar verbonden EV3-stenen.

p. 34LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3- softwarEIn de EV3-softwarelobby vind je vijf coole robots terug: TRACK3R, SPIK3R, EV3RSTORM, R3PTAR en GRIPP3R. Deze robots werden ontworpen door LEGO®-ontwerpers om je te tonen hoe je LEGO MINDSTORMS® EV3 kunt gebruiken om te bouwen en te programmeren. Klik op een van de robots om naar het missieoverzicht van die robot te gaan. De missies hebben als doel je de belangrijkste punten van programmeren bij te brengen en je te laten kennismaken met de EV3-hardware en het EV3-bouwsysteem.Elke missie helpt je met het bouwen en programmeren van een deel van de robot. Je begint met de eerste missies en gaat verder met de volgende als je klaar bent.

De programmablokken zijn op basis van hun type en aard onderverdeeld in categorieën, waardoor het erg eenvoudig is om het gewenste blok te vinden.Als je meer informatie wilt over de EV3-programmeerinterface en over het aanmaken van je eerste programma, kun je de video’s Aan de slag en Softwareoverzicht bekijken in het onderdeel Aan de slag in de Lobby.Je kunt ook de Helpfunctie van de EV3-software raadplegen voor meer informatie over programmeren.Actieblokken(van links naar rechts)+ Medium motor+ Grote motor+ Richting veranderen+ Tankbesturing+ Beeldscherm (weergeven)+ Geluid+ Statuslicht Intelligente steenVerloopblokken(van links naar rechts)+ Starten+ Wachten+ Herhaling+ Schakelen+ Onderbreking herhalingSensorblokken(van links naar rechts)+ Knoppen Intelligente steen+ Kleursensor+ Infraroodsensor+ Motorrotatie+ Timer+ Tastsensor

p. 38LEGO.com/mindstormsLEGO, the LEGO logo, MINDSTORMS and the MINDSTORMS logo are trademarks of the/sont des marques de commerce de/son marcas registradas de LEGO Group. ©2013 The LEGO Group. 041329.EV3- softwarEOp de hardwarepagina vind je informatie over je EV3-steen. De hardwarepagina bevindt zich voor programma’s in de rechteronderhoek en kan indien nodig samengevouwen worden met het tabblad Uitvouwen/Samenvouwen. Zelfs wanneer de hardwarepagina samengevouwen is, is de controller ervan zichtbaar. Je kunt deze gebruiken om je programma of experiment te downloaden.De verschillende knoppen van de controller voor de hardwarepagina werken als volgt:  Downloaden—Hiermee kun je een Programma of Experiment downloaden naar de EV3-steen.  Downloaden en uitvoeren—Hiermee kun je een programma downloaden naar de EV3-steen en het onmiddellijk uitvoeren.

 Geselecteerde downloaden en uitvoeren—Hiermee download je alleen de gemarkeerde blokken naar de EV3-steen en worden deze onmiddellijk uitgevoerd.De EV3-tekst in het kleine venster bovenaan zal rood kleuren wanneer er een EV3-steen verbonden is met je computer.HardwarepaginaController voor de Hardwarepagina

De tekst gaat verder in het volledige PDF-bestand